IV. TRANSPORT LOTNICZY
24. Ochrona środowiska w niemieckich portach lotniczych.
Beisel R.: Alles fliegt auf Umweltschutz. Internationales Verkehrswesen. – 2009, nr 12, s. 506- 507.
Słowa kluczowe: Niemcy, port lotniczy, polityka ekologiczna, zanieczyszczenie środowiska, ochrona środowiska, program, infrastruktura transportu, eksploatacja, usprawnienie.
Transport lotniczy ma duże znaczenie dla gospodarki Niemiec: 40% wartości wszystkich eksportowanych towarów przypada na ten sektor przewozów. Międzynarodowa pozycja niemieckiego transportu lotniczego jest w znacznym stopniu uwarunkowana jego jakością i wydajnością. Ważnym elementem jest ochrona środowiska; w skali światowej transport lotniczy jest odpowiedzialny za 2,2% łącznej emisji CO2. Prognozowany rozwój tego sektora może przyczynić się do zwiększenia tego udziału.
W niemieckim Związku Portów Lotniczych (ADV) już od 35 lat istnieje komisja ds. ochrony środowiska. W latach 70. dzięki niej wprowadzono po raz pierwszy w Europie opłatę za lądowanie samolotu uzależnioną od poziomu hałasu, a obecnie wprowadza się opłaty za lądowanie, których wysokość zależy od emisji spalin.
W związku z prognozowanym rozwojem transportu lotniczego konieczne staje się obecnie wprowadzenie wspólnej strategii w zakresie oddziaływanie tego sektora transportu na klimat. W Niemczech branża lotnicza opracowała na początku 2008 r. 4-punktową strategię minimalizacji oddziaływania transportu lotniczego na środowisko i klimat, zapewniającą jednocześnie rozwój tej branży i jej konkurencyjność. Strategia ta obejmuje następujące elementy:
- Postęp techniczny - od 1970 r. umożliwił zmniejszenie emisji CO2 o 70% na 100 pasażerokilometrów. Do 2020 r. przemysł lotniczy zobowiązał się do zmniejszania emisji dwutlenku węgla o 50% i tlenków azotu NOx o 70% poprzez dalsze usprawnianie silników, paliwa i materiałów.
- Wydajna infrastruktura umożliwia zarówno na ziemi, jak i w powietrzu ograniczenie niepotrzebnych emisji. Dzięki strategii Single European Sky (Jednolitego Europejskiego Nieba) emisja CO2 może być zmniejszona o 12%. Rozbudowa infrastruktury portów lotniczych o intensywnym ruchu pozwala zmniejszyć emisję powodowaną oczekiwaniem na start. Optymalizacja eksploatacji, np. przez lepsze obciążenie samolotów i optymalizację tras, niesie - oprócz zmniejszenia hałasu – potencjał oszczędności w zużyciu paliwa.
- Instrumenty ekonomiczne, jak np. wprowadzenie opłat lotniskowych uzależnionych od wielkości emisji NOx, czy też objęcie transportu lotniczego międzynarodowym systemem handlu emisjami, przynoszą pożądane skutki pod warunkiem utrzymania konkurencyjności. Ograniczenie handlu emisjami tylko do Europy lub wprowadzenie dodatkowych podatków będzie niekorzystne dla europejskiego transportu lotniczego. Utrudnia to wprowadzanie środków zwiększających wydajność. Dlatego europejski handel emisjami jako rozwiązanie ”wyspowe” nie jest korzystne.
Porty lotnicze osiągnęły już wiele dobrych efektów. Do podstawowych elementów ich strategii ochrony klimatu należą m.in. optymalizacja kołowania samolotów, skrócenie czasu oczekiwania na start, stosowanie paliw alternatywnych do pojazdów naziemnych, budowa instalacji biogazu, usprawnianie połączeń z dworcami kolejowymi i komunikacją zbiorową, instalacja energooszczędnych urządzeń. Testowane są też projekty pilotowe nowych technologii napędu (pojazdy naziemne z napędem wodorowym). Zmniejszenie zużycia energii to główny element strategii ochrony środowiska w portach lotniczych.
Oprac. J. Ostaszewicz
25. Lotnictwo cywilne Rosji stawia na nowe technologie.
Łobos V.: Innovacii – na vzlet! Grażdanskaja aviacija Rossii beret kurs na vnedrenie novych technologij. Transport Rossii. – 2009, nr 51, s. 3.
Słowa kluczowe: Rosja, transport lotniczy, przewozy pasażerów, przewozy międzynarodowe, konkurencja rynkowa, tabor lotniczy, technika lotnicza, ruch lotniczy, sterowanie ruchem, przepływ informacji, nawigacja lotnicza, system łączności.
Współczesne wyzwania stojące przed rosyjskim rynkiem przewozów lotniczych były przedmiotem analiz ekspertów uczestniczących w forum zorganizowanym przez resort transportu powietrznego w końcu ub. roku. Głównym problemem i zagrożeniem jest dziś – zdaniem wiceministra Walerego Okunowa – nasilenie się globalnej konkurencji praktycznie we wszystkich segmentach biznesu i przewozów lotniczych. Najbardziej widocznym przejawem tego jest „wojna” o Północny Atlantyk. W tym rejonie w wyniku liberalizacji umów o połączeniach lotniczych powstała kwestia kto będzie dominować przewozach lotniczych pomiędzy Europą i Ameryką. Wiodące kompanie, zarówno europejskie, jak i amerykańskie, opracowały i wdrożyły strategiczne programy w zakresie gruntownej odnowy i zwiększenia floty dalekiego zasięgu.
Jednym z kluczowych wyzwań jest stworzenie atrakcyjnych warunków w portach lotniczych położonych po obu stronach Atlantyku. Problem w tym, jakie porty będą odgrywać główną rolę w organizacji przewozów: czy Frankfurt i Monachium, czy Paryż i Amsterdam, czy Londyn. Tu panuje bardzo ostra konkurencja.
Łączenie się przewoźników, jakie następuje teraz na amerykańskim i europejskim rynku, jest też - zdaniem W. Okunowa – elementem zaostrzania się globalnej konkurencji. Przykładem jest ostatni alians Iberii i British Airways czy konsolidacja Lufthansy i Austrian.
Należy uwzględniać i to, że w ostatnich latach nastąpiła restrukturyzacja gospodarki światowej, związana przede wszystkim ze zmianami centrów ekonomicznych. Najbardziej intensywna działalność lotnicza przesuwa się z rejonu Atlantyku na Pacyfik. Tym właśnie tłumaczy się dynamiczny rozwój całej infrastruktury transportowej, w tym lotniczej, w Chinach, Indiach, Wietnamie. Rozwój w tym regionie dokonuje się szybciej niż na amerykańskim czy europejskim rynku, a nasilający się kryzys finansowo-ekonomiczny nie stanowi hamulca, lecz kolejny bodziec rozwojowy. W Azji uznano, że jeśli zmniejsza się strumień importowo-eksportowy, to trzeba kłaść nacisk na rozwój wewnętrznego rynku przewozów lotniczych i jego modernizację. W okresie kryzysu tylko w Chinach na inwestycje w infrastrukturę transportu lotniczego przeznaczono więcej niż w poprzednich pięciu latach. W Rosji sytuacja jest odwrotna. Powszechne stopowanie projektów infrastrukturalnych mocno dotknęło m. in. transport lotniczy.
Stabilna jest w ostatnim czasie tendencja w zakresie wdrażania nowych rozwiązań technologicznych. Przede wszystkim dotyczy to usprawniania samolotów. Operatorom rynku lotniczego oferuje się dziś takie wielkie nowoczesne maszyny jak A380, które mogą pracować zarówno w przewozach pasażerskich, jak i towarowych. Pewnie na rynki światowe wchodzą też rosyjskie samoloty Suhoi Superjet i An148.
Do najbardziej efektywnych opracowań technologicznych można zaliczyć automatyczną obserwację zależną (Automatic Dependent Surveillance - ADS), radykalnie zmieniającą strukturę i zasady sterowania ruchem lotniczym. Ta technologia otwiera duże możliwości dla małej awiacji, lotnictwa ogólnego przeznaczenia; dzięki niej może ono funkcjonować całodobowo i w każdych warunkach pogodowych.
Na forum wiele uwagi poświęcono perspektywom rozwoju rodzimej nawigacji lotniczej. W tej sferze planuje się zmiany, które będą dotyczyć całego przemysłu lotniczego: i producentów techniki, i użytkowników, i służb organizacji ruchu lotniczego. Rekomendowane przez ICAO procedury przechodzenia na system automatycznej obserwacji zależnej, przygotowania Federalnej Administracji Lotniczej USA i Eurocontrol do etapowego wdrażania innowacyjnych systemów organizacji ruchu lotniczego w ramach programu Jednolitego Europejskiego Nieba i zdobyte krajowe doświadczenie w innowacyjnych opracowaniach – wszystko to wymusza przyspieszenie modernizacji kompleksu aeronawigacyjnego Rosji.
Obecnie w USA i Unii Europejskiej uzgadniane są zasady działania i koordynacji planów wdrażania amerykańskich i europejskich systemów (obowiązkowy warunek - ich funkcjonalna kompatybilność). W pracach tych aktywny udział biorą przedstawiciele władz lotniczych Chin, Japonii, Meksyku, Indii i innych państw. Rosja jest też tym zainteresowana. Zawarte porozumienie o współpracy z administracją lotnictwa cywilnego Szwecji stało się podstawą dla realizacji pierwszego międzynarodowego projektu „Rejon Bałtyku – automatyczna obserwacja zależna”. Obecnie trwa kwalifikacja pierwszej trasy z wykorzystaniem radiofonicznej automatycznej obserwacji zależnej Sztokholm – St. Petersburg – Moskwa.
W ostatnich latach rosyjscy specjaliści pracowali nad koncepcją rozwoju systemów łączności, nawigacji i obserwacji dla organizacji ruchu lotniczego oraz nad techniczną architekturą systemu aeronawigacji. U podstaw tych dokumentów leżą plany etapowego wdrażania jednolitego systemu w celu kompleksowego rozwiązania zadań poprawy bezpieczeństwa i efektywnego funkcjonowania jednolitego systemu organizacji ruchu lotniczego. W najbliższej perspektywie wskazane byłoby przetestowanie projektów, wdrożenie innowacji w regionach i na koniec stworzenie całościowego systemu.
Nowe technologie w znacznym stopniu poprawiają charakterystyki pola obserwacji podczas rejsu i w strefie lotniska, optymalizują obserwację samolotów lotnictwa generalnego, w tym na małych wysokościach, a także obserwację maszyn bezpilotowych. ADS stwarza nową jakość w prowadzeniu akcji poszukiwawczo-ratunkowych, obserwacji warunków powietrznych bezpośrednio na pokładzie samolotu, obserwacji samolotów i pojazdów samochodowych na lotniskach w strefie manewrowej w trudnych warunkach pogodowych, ostrzeganiu załóg o niebezpiecznym zbliżeniu się do innych samolotów i przeszkód na ziemi. Radiofoniczna ADS pozwala przekazywać z pokładu informacje, koordynaty i inne niezbędne dane wszystkim wyposażonym w odpowiednią aparaturę odbiorcom, w tym centrum zarządzania ruchem lotniczym, sąsiednim samolotom i służbom lotniskowym.
W systemach łączności odchodzi się dziś od łączności głosowej na rzecz cyfrowego przekazu danych, co wraz z wykorzystaniem systemów satelitarnych znacząco podnosi jakość nawigacji i obserwacji. Walory nowych technologii będą widoczne jedynie pod warunkiem wyposażenia w aparaturę i oprogramowanie nie tylko naziemnych obiektów, ale i samolotów. Światowa praktyka obsługi aeronawigacyjnej rozwija się według zasady oferowania jak najlepszej jakości wyposażenia. FAA USA i Eurocontrol już zapowiadają wdrożenie radiofonicznej automatycznej obserwacji zależnej do 2017 r., w 2020 r. jej posiadanie ma być obowiązkowe.
W tych okolicznościach dla rosyjskiego lotnictwa cywilnego koniecznym warunkiem rozwoju rynku przewozów międzynarodowych będzie wyposażenie parku samolotowego w najnowszą aparaturę nawigacyjną. W końcu 2011 r. planowane jest wdrożenie technologii zmniejszenia separacji między samolotami, co zwiększy zdolność przepustową przestrzeni powietrznej Rosji, stworzy bardziej bezpieczne warunki dla prowadzenia lotów. Do tego konieczna będzie modernizacja parku samolotów lotnictwa cywilnego i standardowe wyposażenie w nowoczesną technikę. Nie byłoby dobrze, gdyby ten proces się przeciągał.
Uczestnicy konferencji stwierdzili, że szerokie i operatywne wdrożenie innowacyjnych rozwiązań jest szczególnie aktualnym zadaniem w okresie pokryzysowym, który z pewnością będzie charakteryzował się znacznym wzrostem przewozów lotniczych. Rosyjskie przedsiębiorstwa przygotowały się do produkcji naziemnych i pokładowych komponentów ADS zgodnie z międzynarodowymi standardami. Według ocen ekspertów ta innowacyjna technologia jest 10-krotnie tańsza od tradycyjnych metod radiolokacyjnej obserwacji i 10 razy bardzie precyzyjna i szybsza.
Oprac. E. Malinowska
Data utworzenia: 19/03/2010 @ 15:10
Ostatnie zmiany: 19/03/2010 @ 15:10
Kategoria: BI Numer 2010/02
Strona czytana 833 razy
 Podgląd wydruku
 Wersja do druku
|
Katalogi on-line
Katalogi on-line
wizyt online
Góra